روزنامه اعتماد ملی   05/04/1385

ضعف حمايت هاي قضايي از ماموران گارد محيط زيست ؛ شمار شهداي محيط زيست در دو دهه به 94 نفر رسيد

نويسنده: مژگان جمشيدي

    با گذشت بيش از 3 هفته از كشته و مجروح شدن 6 نفر از ماموران گارد محيط زيست در تالاب بين المللي انزلي ، هنوز هم هيچيك از مسوولان قضايي و محيط زيست راجع به دستگيري و شناسايي متخلفان اطلاع رساني نكرده اند. اين در حالي است كه مديركل محيط زيست استان گيلان 2 هفته قبل با ارسال نامه اي به فاطمه جوادي معاون رئيس جمهور و رئيس سازمان حفاظت خبر كشته شدن يكي از بهترين ماموران گارد محيط زيست در درگيري با شكارچيان و صيادان غيرمجاز را به اطلاع وي رسانده بود.

    ميرداوود مومني ، محيط بان تالاب انزلي كه ساكن بندر كيانشهر در گيلان بود به گفته همسر و فرزندانش ، پيش از مرگ بارها مورد تهديد و حتي ضرب و شتم توسط صيادان غيرمجاز قرار گرفته بود اما او هم سرانجام مانند شهيد ناصر پيروي رئيس اداره منابع طبيعي «ماسال » كه سال گذشته به طرز فجيعي به قتل رسيد جان خود را از دست داد بي آنكه مسوولان قضايي و امنيتي هشدارهاي آنان را جدي بگيرند و يا متخلفان را دستگير كنند.
    ميرداوود مومني ، محيط بان گيلاني نيمه شب يكشنبه 14 خردادماه و در حالي كه به همراه يك فروند قايق ديگر حامل ماموران گارد محيط زيست در تعقيب صيادان غيرمجاز بود در تاريكي نيمه شب كشته شد. با مرگ اين محيط بان ، شمار محيط بانان كشته شده سازمان حفاظت محيط زيست از سال 58 تاكنون به 94 نفر رسيد. طبق آمارهاي منتشره توسط سازمان محيط زيست و سازمان جنگل ها در كمتر از 3 دهه اخير، تاكنون 94 محيط بان در درگيري با شكارچيان كشته و 420 جنگلبان نيز توسط قاچاقچيان چوب كشته و يا دچار نقا عضو شده اند اما ضعف برخوردهاي قضايي با متخلفان ، شكارچيان و قاچاقچيان آن هم در شرايطي كه قوانين محيط زيست ايران از زمره پيشرفته ترين قوانين محيط زيست در دنيا محسوب مي شود نهايتا باعث شده تا متخلفان با سوءاستفاده از عدم حمايت دستگاه قضايي از ماموران گارد جنگل و محيط زيست جسورتر شده و پا را فراتر نهاده و حتي دست به قتل هاي متعدد و وحشيانه ماموران ضابط قضايي دولت بزنند. با اين حال هنوز هم نمي توان پرونده اي از قتل جنگلبانان و محيط بانان را مثال زد كه براي مثال قاتلين آنها شناسايي شده باشند و اگر شناسايي شده اند به مجازات رسيده باشند! همسر مرحوم ناصر پيروي ، رئيس اداره منابع طبيعي «ماسال » در گيلان 4 ماه قبل با گلايه از اينكه چرا حكم قصاص و حبس 4 نفر از متهمان به قتل و آدم ربايي همسرش در ديوان عالي كشور تاييد نشده است ، ضمن ملاقات با محمود احمدي نژاد، رئيس جمهوري ايران ، خواستار مداخله وي براي جلوگيري از پايمال شدن خون شوهرش شد.

    ميرداوود مومني ، سومين محيط باني است كه در يك سال گذشته كشته شده و هنوز هم ابعاد پرونده متخلفان و قاتلان آنها در هاله اي از ابهام قرار دارد.

    عنوان شهادت در كلام

    ماموران گارد محيط زيست ايران بيش از 35 سال است كه به موجب قانون در زمره نيروهاي مسلح كشور محسوب مي شوند و علاوه بر آن به عنوان ضابطان قضايي همچون ماموران نيروهاي انتظامي ، در مواجهه با قاچاقچيان و شكارچيان غيرمجاز آنان را دستگير كرده و چنانچه درگير شدند دست به سلاح مي شوند. اما تا به امروز حتي اگر محيط باني هم در درگيري هاي موجود براي دفاع از جان خود با رعايت ترتيب تيراندازي بعضا دست به سلاح شده اند و شكارچي اي را به قتل رسانده اند، دستگاه قضايي باز هم راي به نفع شكارچي به قتل رسيده داده است .
    از 15 سال گذشته تاكنون چندين بار براي اين محيط بانان حكم قصاص صادر شده كه سازمان محيط زيست هر بار مجبور به پرداخت 3 برابر ديه به خانواده هاي متخلفان شده تا مامورانش كه طبق قانون و براي حفظ ميراث هاي طبيعي و نيز حفظ جان خود دست به سلاح برده اند، قصاص نشوند تا بيش از اين باعث دلسردي ماموران گارد محيط زيست نشوند.
    از سوي ديگر هيات دولت 4 سال قبل با اعلام مصوبه اي به بنياد شهيد اعلام كرد از اين پس چنانچه ماموري از نيروهاي گارد محيط زيست كشته شود مصداق شهيد دارد و بايد تحت پوشش بنياد شهيد قرار گيرد، با اين وجود تاكنون فقط نام شهيد بر روي سنگ قبر اين محيط بانان و جنگلبانان حك شده و خانواده هاي آنان تحت حمايت قرار نگرفته اند حتي بعضا تا چندين ماه را هم بدون حقوق سپري كرده اند.

    مسوولان محيط زيست گيلان در سفر مطبوعاتي اي كه هفته گذشته توسط سازمان محيط زيست برگزار شد در جمع خبرنگاران حاضر در منزل شهيد ميرداوود مومني ، محيط بان تالاب انزلي ، در پاسخ به پرسش خبرنگار اعتماد ملي از چگونگي دستيگري متخلفاني كه با ترفند موجبات تصادف 2 قايق محيط زيست را در سينه آب هاي تالاب انزلي فراهم كرده بودند اظهار داشتند: پرونده اي در دادگستري مطرح است كه هنوز ابعاد آن مشخص نشده با اين حال دادستان دستور بازداشت عاملان اين قضيه را كه شناسايي شده اند صادر كرده ولي فعلاص اين افراد متواري هستند. كامران زلفي نژاد، مديركل محيط زيست استان گيلان نيز در نشست خبري اي كه در بندرانزلي برگزار شد در پاسخ به پرسش خبرنگار اعتمادملي درباره اينكه آيا اسامي متخلفان و شعبه رسيدگي كننده به پرونده را اعلام مي كنيد گفت : خير! چون اين موضوع را وارد شوراي تامين شهرستان كرديم و استاندار مستقيماص دستور رسيدگي به آن را صادر كرده نمي توانيم . چرا كه تالاب انزلي اهميت ويژه اي براي ما دارد و همه روز شاهد چنين درگيري هايي در اين منطقه هستيم اميدواريم با تصميمات شوراي تامين شهرستان ، غائله را براي هميشه به اتمام برسانيم . در اين زمان خبرنگار اعتماد ملي پرسيد: اين يك تصميم كلي است ؛ براي پيگيري پرونده مرگ اين محيط بان چه كرديد و صرفاص اطلاق عنوان شهادت به اين محيط بان آن هم در حالي كه بسياري از خانواده هاي محيط بانان شهيد در سال هاي گذشته همچنان از وضعيت معيشتي خود گله مند هستند چه فايده اي دارد* وي تنها پاسخ داد: اگر تا به امروز حق و حقوق محيط بانان پايمال شده در استان گيلان نبوده و اكنون براي قضاوت زود است و چند ماه آينده شاهد نتايج پيگيري هاي ما خواهيد بود. وي گفت : به پاس حرمت نهادن به اين همكار سبزانديش مان وي را در گلزار شهداي كياشهر خاك كرده ايم و افتخار ما اين است كه تفكر ما شهادت گونه است .
    وي در بخش ديگري از صحبت هاي خود به مسقف نمودن گلزار شهداي اين شهر نيز اشاره كرد. از روند پيگيري پرونده قتل دو محيط بان سمناني و خراساني نيز كه پاييز گذشته كشته شدند هنوز اطلاعي در دست نيست اما اخبار رسيده از گلستان حاكي است ، دادگاه براي يكي از محيط بانان باسابقه و نمونه پارك ملي گلستان كه تاكنون 2 بار نشان لياقت از سازمان محيط زيست در سال هاي گذشته دريافت كرده و آخرين آن مربوط به سال 82 بوده ، حكم حبس صادر كرده است . جلال عيدوزايي ، مامور گارد پارك ملي گلستان سال 82 با يكي از اشرار منطقه كه 17 مورد قاچاق سلاح در پرونده قضايي اش به ثبت رسيده بود در پارك ملي گلستان درگير شد. اين فرد كه قصد شكار گوزن را داشت و يك بار هم در سال 72، 2 نفر از محيط بانان پارك را خلع سلاح و 2 كيلومتر آنها را سينه خيز برده بود با محيط بان درگير و شروع به تيراندازي كرد و وي نيز به قصد دفاع از خود اين شكارچي را از ناحيه پا هدف گلوله قرار داد كه به دليل كوهستاني بودن منطقه تا انتقال وي به پايين كوه اين شكارچي جان باخت . اكنون اين مامور مسلح گارد كه ضابط قضايي محسوب مي شود بعد از رفع اتهام از قتل عمد و قصاص به پرداخت ديه و 3 سال حبس محكوم شده است !